2010-06-25

Najpiękniejsze śląskie słowo

Dla nas śląskim słowem, może nie najpiękniejszym, ale najzabawniejszym jest słowo: ónaczyć, łónaczyc, onaczyć, łonaczyć. To słowo wszechstronne, wieloznaczne, wręcz magiczne, słowo wytrych, słowo zastępujące wszystkie inne słowa, jakich akurat chcemy użyć, a które w danym momecie, nawet za Chiny Ludowe, nie przychodzą nam do głowy.


Słowo to oznacza robienie czegokolwiek, najczęściej czegoś konkretnie nieoznaczonego. Óny ónaczy, to znaczy: ktoś, coś właśnie robi, czegoś się podejmuje, coś realizuje, uskutecznia, urzeczywistnia.

Ma jednak jeszcze to słowo zastosowanie węższe, jako określenie robienia czegoś nie tak, jak się robić powinno. Czyli przybiera wydźwięk pejoratywny, wyraża dezaprobatę. Óny ónaczy – znaczy, że coś partoli, psuje, poczyna sobie nieudolnie, niefachowo.

Ónaczyć to także w naszej mowie: przekręcać, mówić nieprawidłowo w języku śląskim, niy po naszymu.
I wreszcie ónaczyć ma podtekst swawolny. Wyłonaczyć, to po prostu pokochać się z kimś, użyte zamiast potocznej i wulgarnej polszczyzny. Ów charakter tego słowa znakomicie oddał nasz Przyjaciel Marian Makula w żartobliwym śląskim tautogramie „Łokoło Łolesna łon z łoną na łokrągło łonaczoł sie na łonce, i podjechało take łołoło i łobliczyli łonych na łokoło łoziymset łoziymdziesiąt łoziym złotych i szlus”.
Drugim, pokrewnym słowem, jakie z przekonaniem typujemy, jest oczywiście: óny oraz óna, óne.

Tyn óny, to tak na dobrą stronę nie wiadomo kto, ale wiadomo, że o nim akurat mówimy. Tym óny ma najczęściej jednocześnie to óne, czy jakiś przedmiot, bez konkretnej nazwy, którymś coś ónaczy. Albo tyn óny z tą ónom robią to óne. Wszystko jasne!

Głosujemy na ónego i na ónaczenie. Zasługują na to! Znając wyłącznie i tylko, te dwa piękne śląskie słowa, możemy rozmawiać ze wszystkimi i o wszystkim. Jak hanys ze gorolem, Ślązak ze Polokiem. Słowem ónaczyć.
Pyrsk!

A może i Wy znacie jakieś piękne śląskie słowa które są niepowtarzalne i uniwersalne? Podzielcie się z nami. Komentujcie i piszcie :)
Adam. K. Podgórski



UWAGA - PRZYDATNE LINKI

Ogłoszenia Ruda Śląska | Sklep internetowy Ruda Śląska
Praca Ruda Śląska
Nieruchomości Ruda Śląska
Strony www Ruda Śląska
Katalog firm Ruda Śląska
Kto jest kim w Rudzie Śląskiej
Spalarnia śmieci Ruda Śląska



Dodaj komentarz

zgłoś nadużycie adi, Utworzony: 2010-07-04 08:32:53

A mie sie tyz podobaja ausdruki ze Slaska opolskiego,tam jak kajs ida to po nogach i dycki jest zima (to jak jest trocha zimiej n dworze)A i w niemcach jak sie nie umiesz szybko cos wpomniec to jest anfach dinks
 

zgłoś nadużycie jo, Utworzony: 2010-06-29 17:03:16

Ale gorole już downo sie łod nos nauczyli. Godajom "tegować".

zgłoś nadużycie Richat, Utworzony: 2010-06-29 10:19:39

Mom ta kniga i polecom wom goronco! Elegancko wszysko je opisane ło naszyj gwarze...   

zgłoś nadużycie Basia, Utworzony: 2010-06-27 01:19:27

Kopruch eli leluja
tyż sam medytuja?

zgłoś nadużycie :), Utworzony: 2010-06-26 14:33:16

Nasza mowa śląska jest przepiękna! Słówka, które mnie urzekły, to m.in. słowa z mojego dzieciństwa : ciaciki, maszkiyty, bajtel, łoszkrobiny, tabulka, szczewicki, koło, balik ... można tak długo, długo wymieniać. Dejcie se ino pozor - tak po prowdzie mało fto umie po ślonsku godać. Ale nieftorym sie zdowo, że jak umiom pedzieć "pieronie" to już godajom.
+ dodaj swoją ocenę...
( 4 )      dobry



    Zgadzam się z Polityką Prywatności



      << Wrzesień 2010 >>
      Pon Wto Śro Czw Pia Sob Nie
          1 2 3 4 5
      6 7 8 9 10 11 12
      13 14 15 16 17 18 19
      20 21 22 23 24 25 26
      27 28 29 30